Sinds 2009 nodigt Stichting Scarabee kunstenaars uit om met tijdelijke installaties nieuwe vormen van herdenken te verkennen. Wat begon als een klein initiatief is uitgegroeid tot een kunsttraditie op zichzelf. Inmiddels hebben bekende én minder bekende kunstenaars met hun werk honderdduizenden mensen geraakt – vaak zonder dat die mensen van tevoren wisten dat ze aan kunst zouden deelnemen.

Het centrale thema ‘Nieuwe vormen van herdenken’ is urgenter dan ooit. Hoe blijven we herdenken als de laatste ooggetuigen verdwijnen? Hoe geef je betekenis aan geschiedenis in een tijd die zelf voortdurend in beweging is? Elk jaar herijken we dit thema, en steeds weer blijkt kunst het medium bij uitstek om dat gesprek op gang te brengen.

Ook tijdens de Airborne Wandeltocht van 2026 krijgen wandelaars op twee verschillende routes een kunstwerk voorgeschoteld dat uitnodigt om op een andere manier stil te staan bij oorlog, vrijheid en herinnering.

Op de 10 km-route, op Landgoed Hoog Oorsprong aan de Brede Laan, brengt het Ademcollectief met Op Adem Komen herdenken terug naar iets heel basaals: onze ademhaling. Tussen de bomen staat een intrigerend laboratorium met de uitnodiging ‘Kom hier even op adem’. Wandelaars worden uitgenodigd om letterlijk stil te staan en adem te halen. Het werk speelt met het idee dat lucht voortdurend in beweging is en dat iedere ademhaling moleculen kan bevatten die ooit door andere mensen zijn ingeademd. Zo wordt adem een onzichtbare verbinding tussen mensen, over generaties heen. Herdenken wordt daarmee geen verhaal over het verleden, maar een lichamelijke ervaring in het hier en nu.

Het Pop-up Monument van kunstenaarscollectief Schscht staat op de 15, 25 en 40 km-routes, aan de Dunolaan op Landgoed De Duno. Een enorme opblaasbare zuil met daarop een grote luchtbel verwijst naar de parachutisten die tijdens de Slag om Arnhem uit de lucht neerdaalden. De kwetsbare luchtbel staat tegelijkertijd symbool voor de fragiele balans tussen oorlog en vrede. Het monument krijgt zijn betekenis door de wandelaars zelf: zij kunnen een persoonlijke gedachte of wens opschrijven en aan het monument hangen. Zo groeit het tijdelijke monument gedurende de dag uit tot een verzameling van stemmen en herinneringen.

De Airborne Wandeltocht vindt plaats op zaterdag 5 september in Oosterbeek, meer informatie over de kunstactiviteiten vind je hier: https://www.scarabee-art.nl/category/artborne/